Gezond verstand in tijden van corona

Afbeelding: model van het Sars coronavirus, gemaakt de Britse kunstenaar Luke Jerram.


Onderstaand stuk schreef ik alweer twee dagen geleden. In de tussentijd had ik geen tijd om het on line te zetten en – eerlijk gezegd – is de situatie ook verbeterd. Toch blijft de kritiek wezenlijk: door gebrekkige communicatie werd een toon gezet die het vertrouwen in de overheid heeft geschaadt. Zie daarover ook deze column van Luuk van Middelaar.


Na de persconferentie van drie Brabantse burgemeesters over de aanpak van het coronavirus op dinsdag 10 maart duurde het meer dan een halve dag voordat de informatie op overheid.nl was bijgewerkt. Die traagheid blijkt niet het gevolg van grote zorgvuldigheid. Met de antwoorden op de ‘veelgestelde’ vragen over de situatie in Noord-Brabant stuurt de overheid de burger het bos in.

Welke evenementen gaan het komend weekend niet door?

Alle evenementen met meer dan 1.000 deelnemers/bezoekers met een vergunning zijn verboden. […] Evenementen die niet vergunningplichtig zijn zoals concerten zijn niet verboden. De overheid doet een dringend beroep op de organisaties om ook deze evenementen af te gelasten.

Hoe weet ik welke evenementen een vergunning hebben? En waarom steekt de overheid geen stokje voor alle evenementen met meer dan 1.000 mensen? Wat gebeurt er als een organisatie een evenement zonder vergunning toch door laat gaan? Daarover gaat de volgende vraag:

Kan ik mijn evenement laten doorgaan?

Als aan uw evenement meer dan 1.000 mensen deelnemen, dan gaat het sowieso niet door. Deze zijn verboden. Verwacht u minder dan 1.000 deelnemers en bezoekers, dan is het niet verboden. Het al dan niet en op welke manier door laten gaan van uw evenement is een afweging van de organisatie en de betrokken gemeente. We doen hierbij een beroep op uw gezond verstand.

Aha, die grote evenementen zijn wel allemaal verboden! Alleen als het deelnemersaantal 999 is of minder moet de organisatie zelf een besluit nemen. De waarborg voor een zorgvuldige afweging is “uw gezond verstand”. Maar hoe kunnen we ons gezond verstand gebruiken zonder goede argumenten? Gelukkig, de volgende vraag begint met ‘waarom’:

Waarom is ervoor gekozen om bepaalde evenementen te verbieden en het kleinere evenementen over te laten aan de organisaties? En waarom is gekozen voor een grens van 1.000 mensen?

In overleg met de GGD-en is besloten om de grens op 1.000 deelnemers/bezoekers te leggen. Dit wil overigens niet zeggen dat we vinden dat alle evenementen met minder dan 1.000 mensen sowieso door kunnen gaan. We doen een beroep op het gezonde verstand van de organisaties om daarbij een goede afweging te maken in het belang van onze volksgezondheid.

Aan de deskundigheid van de GGD-en twijfelt niemand, we geloven zonder meer dat er veel wordt vergaderd, maar waarom is er gekozen voor 1.000 deelnemers – en niet voor 500 of 2.000? Deze vraag wordt simpelweg niet beantwoord. Ook kleinere evenementen kunnen blijkbaar gevaar voor de volksgezondheid opleveren. Dus moeten we opnieuw ons gezond verstand gebruiken. Snel door naar de volgende vraag:

Bij mijn evenement verwacht ik minder dan duizend mensen, maar het kunnen er ook meer zijn. Wat moet ik doen?

We doen een beroep op het gezonde verstand van de organisaties om daarbij een goede afweging te maken in het belang van onze volksgezondheid. Kijk daarbij ook naar de doelgroep van het evenement.

Het gezonde verstand en de volksgezondheid – daar gaan we weer. Maar eindelijk een eerste argument: de doelgroep. Een klassiek concert wordt bezocht door oude en luidruchtig kuchende mensen – dat kunnen we nu beter niet doen. Dat dancefeest, daar komen vooral jongeren die wel een stootje kunnen hebben – laat dat maar doorgaan. Lager opgeleiden hebben een zwakkere gezondheid dan hoger opgeleiden, dus geen Frans Bauer, maar wel Wende Snijders. De volgende vraag richt zich – last but not least – op de burger zelf:

Ik ben van plan om dit weekend naar een kleinschalig evenement te gaan. Wat moet ik doen?

Dat is een besluit dat alleen u zelf kunt nemen. We doen wel een beroep op uw gezond verstand. Om de kans op verspreiding van het coronavirus tot het minimum te beperken, adviseert de overheid wel om sociale contacten de komende week tot het minimum te beperken. […]

Wegens succes geprolongeerd: uw gezond verstand. Je kunt met een gerust hart naar een evenement met 999 deelnemers of minder als je maar met bijna niemand in contact komt. Hoe stelt de overheid zich dat voor? Is er één voorbeeld van een evenement waar zoiets mogelijk is? De jaarvergadering van de Nederlandse Vereniging voor Autisme?

Ik ben bang dat we het in de huidige crisistijd met dit soort antwoorden moeten doen. Het herhaalde beroep op “uw gezond verstand” is de jij-bak van een overheid die welbewust de duidelijkheid vermijdt of echt niet meer weet hoe zij haar ‘aanwijzingen’ moet uitleggen. Op basis van gebrekkige informatie en onduidelijke argumenten moet de burger uiteindelijk zelf bepalen wat het beste is – voor zichzelf, voor de samenleving en voor “de volksgezondheid”.

Overigens ben ik van mening dat de geschiedenis ons leert dat we niet kunnen vertrouwen op de heilzame werking van het gezonde verstand.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: